Dişlerinizi düzenli olarak fırçalasanız bile gün içinde ağız içinde sürekli olarak bakteri plağı oluşur. Bu plak, diş yüzeylerine yapışan yumuşak ve renksiz bir tabakadır. Yeterince etkili temizlenmediğinde ise tükürükte bulunan minerallerle birleşerek sertleşir ve diş taşı (tartar) hâline gelir.
Antalya’da hizmet veren bir periodontist olarak, klinik pratiğimde en sık karşılaştığım durumlardan biri, hastalarımın diş taşı oluşumunu fark ettiklerinde bunun ne anlama geldiğini tam olarak bilmemeleridir. Oysa diş taşı, yalnızca estetik bir problem değil, diş eti hastalıklarının temel nedenlerinden biridir.
Diş Taşı (Tartar) Nedir?
Diş taşı, düzenli fırçalama ve diş ipi kullanımıyla uzaklaştırılamayan, sertleşmiş bakteri plağıdır. Yapısında kalsiyum fosfat ve kalsiyum karbonat gibi mineraller bulunur. Diş taşı hem diş yüzeylerinde hem de diş eti çizgisinin altında birikebilir.
Diş eti altına ilerleyen diş taşı, fark edilmeden diş eti iltihabının ve periodontal hastalıkların gelişmesine zemin hazırlar.
Diş Taşı Nasıl Oluşur?
Diş taşı oluşumu, plak bakterilerinin birikmesiyle başlar. Bu bakteriler özellikle şekerli ve nişastalı gıdalarla beslenir ve asit üretir. Zamanında temizlenmeyen plak, kısa sürede sertleşerek yalnızca profesyonel yöntemlerle temizlenebilen diş taşına dönüşür.
Bu nedenle diş taşı oluşumu, ağız bakım rutinlerinin yeterli olmadığının önemli bir göstergesidir.
Diş Taşı Temizliği Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?
Genel olarak sağlıklı bireyler için 6 ayda bir profesyonel diş taşı temizliği önerilir. Ancak diş eti hastalığına yatkınlık, sigara kullanımı, diyabet veya genetik faktörler söz konusuysa bu süre kısalabilir.
Bazı hastalarda diş taşı çok daha hızlı oluşabilir. Bu durumda periodontistiniz, sizin için daha sık aralıklarla temizlik ve kontrol önerebilir.
Dişlerden Tartar Dökülmesi Ne Anlama Gelir?
Hastalar bazen dişlerinden sert bir parçanın koptuğunu veya düştüğünü fark eder. İlk bakışta bu durum olumlu gibi algılansa da, aslında acil profesyonel değerlendirme gerektiren bir durumdur.
Diş taşının kendiliğinden kırılması veya dökülmesi, altta yatan daha ciddi bir problemin habercisi olabilir.
Dişlerden Tartar Kırılmasının Olası Tehlikeleri
Diş taşı birikintileri genellikle diş minesine ve diş eti altındaki yüzeylere sıkıca tutunur. Bu birikintilerin zorla veya kendiliğinden kopması şu riskleri beraberinde getirebilir.
Diş minesinde çatlaklar ve hassasiyet oluşabilir. Diş eti çizgisine yakın bölgelerde kanama ve tahriş görülebilir. Diş eti çekilmesi hızlanabilir ve periodontal hastalıklar fark edilmeden ilerleyebilir.
Ayrıca diş taşının kırılması, altta çürük, kemik kaybı veya zayıflamış diş yapısı gibi gizli sorunların varlığını da gösterebilir.
Ne Zaman Profesyonel Yardım Almalısınız?
Aşağıdaki durumlardan biri veya birkaçı varsa, gecikmeden bir periodontiste başvurmanız gerekir.
- Diş taşlarının kendiliğinden döküldüğünü fark etmeniz
- Diş eti kanaması ile birlikte sert parçaların gelmesi
- Diş hassasiyetinde belirgin artış
- Geçmeyen ağız kokusu
- Gözle görülür diş taşı birikimi
- Belirli bir bölgede ağrı veya rahatsızlık hissi
Bu belirtiler, diş eti hastalıklarının ilerlediğinin işareti olabilir.
Profesyonel Diş Taşı Temizliği Nasıl Yapılır?
Diş taşları yalnızca diş hekimi tarafından, özel aletler kullanılarak güvenli şekilde temizlenebilir.
Öncelikle diş taşı birikiminin yaygınlığı ve diş eti sağlığı değerlendirilir. Ardından ultrasonik ve el aletleriyle diş taşı temizliği yapılır. Gerekli durumlarda kök yüzeyi düzleştirme işlemi uygulanır ve diş yüzeyleri parlatılır.
Bu işlemler, diş eti dokusunun iyileşmesini ve iltihabın kontrol altına alınmasını sağlar.
Bu uygulama hakkında detaylı bilgi için okuyun : Diş Taşı Temizleme
Diş Taşı Oluşumu Nasıl Önlenir?
Diş taşı oluşumunu tamamen engellemek mümkün olmasa da, doğru alışkanlıklarla ciddi ölçüde azaltılabilir.
Günde en az iki kez florürlü diş macunu ile dişlerinizi fırçalamak, her gün diş ipi veya ara yüz fırçası kullanmak, antibakteriyel ağız gargaralarından destek almak ve şekerli gıdaları sınırlamak bu sürecin temelini oluşturur.
Düzenli profesyonel kontroller, oluşan plak ve diş taşının ilerlemeden temizlenmesini sağlar.
Diş Taşı ve Diş Eti Hastalıkları Arasındaki İlişki
Diş taşı, diş eti hastalıklarının en önemli tetikleyicisidir. İlk aşamada diş eti iltihabı gelişir. Bu evrede kanama ve kızarıklık görülür ve uygun bakım ile geri döndürülebilir.
Tedavi edilmezse süreç ilerleyerek periodontitise dönüşür. Bu durumda kemik kaybı, diş eti çekilmesi ve diş kaybı riski ortaya çıkar. Bu yazı ile Diş eti hastalıkları ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi alın
Diş Taşı Masum Değildir
Dişlerden tartar dökülmesi veya kırılması, göz ardı edilmemesi gereken önemli bir uyarıdır. Erken dönemde yapılacak profesyonel müdahale, daha ciddi periodontal sorunların önüne geçebilir.